De Thuisschool PodcastDoe mee

Thuis Onderwijs.be

Wie heeft mijn richting in de 3de graad (commerciële organisatie, onthaal & sales, bedrijfswetenschappen, dubbele finaliteit…) al gedaan: hoe zijn de examens en welke tips heb je?

Voor leerlingen · 3de graadLaatst gecontroleerd op

Kort antwoord

In de 3de graad kies je onder meer tussen bedrijfswetenschappen, commerciële organisatie en onthaal, organisatie en sales. Elke richting levert een diploma secundair onderwijs op; bij onthaal, organisatie en sales is dat onderwijskwalificatie 3. Sommige vakken leg je in een vaste volgorde af, en kandidaten raden aan de vakfiches grondig te volgen.

De redactie van Thuis Onderwijs.be

Uitgebreide uitleg

1.Welke richtingen kun je kiezen in de 3de graad?

Sinds 1 september 2025 biedt de Examencommissie nieuwe studierichtingen aan in de 3de graad. Per graad kies je één studierichting.[2][1]

  • Doorstroom, domeinoverschrijdend: wetenschappen-wiskunde, humane wetenschappen, moderne talen, economie-wiskunde, Latijn-moderne talen en Latijn-wiskunde.
  • Doorstroom, domeingebonden: bedrijfswetenschappen en welzijnswetenschappen.
  • Dubbele finaliteit: commerciële organisatie.
  • Arbeidsmarkt: onthaal, organisatie en sales. Die richting vervangt kantooradministratie en logistiek.
  • Basisvorming 3 (arbeidsmarkt of dubbele finaliteit): je krijgt een studiebewijs, geen diploma secundair onderwijs.[1]

2.Welk diploma krijg je en waar geeft het toegang toe?

Met een richting in de doorstroom of de dubbele finaliteit behaal je een diploma secundair onderwijs met onderwijskwalificatie 4. Met onthaal, organisatie en sales is dat onderwijskwalificatie 3.[1]

Doorstroom bereidt voor op een (academische) bachelor. Dubbele finaliteit leidt naar een professionele bachelor, een graduaat of hbo5. Een diploma met onderwijskwalificatie 4 geeft toegang tot een bachelor. Met onderwijskwalificatie 3 kun je wel naar een graduaat, maar voor een bachelor volg je eerst het 7de voorbereidend jaar.[1][3]

3.Moet je de vakken in een vaste volgorde afleggen?

Bij sommige richtingen wel. Een slotje in het platform betekent dat je dat examen nog niet kunt plannen.[4]

  • Commerciële organisatie: het commercieel project plan je pas na alle algemene vakken en twee richtingsvakken.
  • Onthaal, organisatie en sales: het portfolio pas na alle algemene vakken en het vak organisatie en sales. De assessments pas nadat je geslaagd bent voor het interview.[4]

4.Wat vertellen kandidaten per richting? (ervaringstips)

Kandidaten en ouders die de richting al (deels) deden, delen deze tips:[5]

  • Bedrijfswetenschappen: bij bedrijfseconomie en boekhouden komt veel boekhouden aan bod. Maak dus veel boekhoudoefeningen.
  • Bedrijfswetenschappen: ontbreekt een cursus voor een vak, werk dan met de handboeken uit de lijst van de vakfiche.
  • Commerciële organisatie: natuurwetenschappen bestaat volgens kandidaten vooral uit meerkeuzevragen, met veel biologie.
  • Commerciële organisatie: voor Frans 1 (lezen en luisteren) oefen je best met teksten en luisterfragmenten in plaats van te blokken.
  • Onthaal, organisatie en sales: leer de vakfiches grondig, vak per vak.
  • Voor elke richting: zoek de studiegroep of chatgroep van je richting op. Daar helpen kandidaten elkaar met tips.

Bronnen

Deze pagina is gebaseerd op de volgende bronnen, geraadpleegd op .

  1. [1]Vlaamse overheid, Aanbod studierichtingen – Examencommissie secundair onderwijsvlaanderen.be
  2. [2]Vlaamse overheid, Examencommissie secundair onderwijsvlaanderen.be
  3. [3]Vlaamse overheid, Toelatingsvoorwaarden in het hoger onderwijsvlaanderen.be
  4. [4]Vlaamse overheid, Examens plannen – Examencommissie secundair onderwijsvlaanderen.be
  5. [5]Facebookgroepen over de Examencommissie, Ervaringen van kandidaten en ouders, 2025–2026. Samengevat door de redactie.

Ervaringen

Echte ervaringen van leerlingen en ouders. Wat wij samenvatten, staat onder een gefingeerde naam.

  • Voor dit vak vonden we geen cursus bij onze vaste aanbieder. We werken nu met twee handboeken uit de lijst van de vakfiche, die we hoofdstuk per hoofdstuk naast de fiche leggen.
    Veerlemoeder · bedrijfswetenschappen en recht, 3de graad
  • Op mijn examen werd echt veel gevraagd over het deel boekhouden. Oefen dat dus grondig.
    Jonasleerling · bedrijfseconomie en boekhouden, 3de graad
  • Frans 1 was een examen lezen en luisteren, waarvoor je weinig kunt blokken. Zonder speciale voorbereiding haalde ik een ruime voldoende.
    Samiraleerling · Frans 1, commerciële organisatie
  • Mijn tip: leer de vakfiches echt goed, vak per vak. Daarnaast gebruikte ik per vak een samenvatting.
    Rachidleerling · onthaal, organisatie en sales

Deel je ervaring

Ze verschijnt meteen hierboven, met je voornaam.

Minstens 20 tekens